Słownik psychologiczny - pojęcia i definicje

Definicje

ADHD: Zaburzenie neurorozwojowe związane z trudnościami w utrzymaniu uwagi, nadmierną aktywnością lub impulsywnością, które może utrzymywać się w dorosłości.
Asertywność: Wyrażanie własnych potrzeb, opinii i odmowy w sposób jasny i z szacunkiem dla drugiej strony.
Atak paniki: Nagły napad silnego lęku z objawami z ciała, takimi jak kołatanie serca, duszność czy zawroty głowy. Zwykle mija w ciągu kilkunastu minut i sam w sobie nie zagraża życiu.
Bezsenność: Utrzymujące się trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub zbyt wczesnym budzeniem, które wpływają na funkcjonowanie w ciągu dnia.
Biofeedback: Trening regulacji funkcji organizmu, takich jak oddech czy napięcie mięśni, z wykorzystaniem informacji zwrotnej z czujników.
CBT-I: Terapia poznawczo-behawioralna bezsenności - metoda pierwszego wyboru w leczeniu przewlekłej bezsenności.
CRAFT: Metoda pracy z bliskimi osoby uzależnionej, która uczy, jak zwiększać szansę na podjęcie leczenia i jednocześnie dbać o siebie.
Depresja: Zaburzenie nastroju trwające co najmniej dwa tygodnie, w którym dominuje obniżony nastrój lub utrata zdolności do odczuwania radości, a także zmęczenie i trudności z koncentracją.
Depresja poporodowa: Epizod depresji występujący w ciągu pierwszych miesięcy po porodzie. Wymaga wsparcia i jest dobrze leczony.
Ekspozycja: Stopniowe i zaplanowane zbliżanie się do sytuacji wywołujących lęk, które pozwala ograniczyć unikanie.
EMDR: Metoda terapii traumy wykorzystująca stymulację obustronną podczas przetwarzania trudnych wspomnień.
Granice psychologiczne: Zasady określające, co jest dla ciebie w porządku w relacjach z innymi, a co już nie, oraz umiejętność ich komunikowania.
Głód substancji: Silne pragnienie użycia substancji lub powrotu do zachowania, często wyzwalane przez sytuacje, emocje lub miejsca.
Lęk uogólniony: Przewlekłe, trudne do opanowania zamartwianie się wieloma sprawami naraz, połączone z napięciem, zmęczeniem i problemami ze snem.
Mindfulness: Uważność - celowe kierowanie uwagi na to, co dzieje się w chwili obecnej, bez oceniania.
Nawrót: Powrót do używania substancji lub zachowania po okresie abstynencji. Jest sygnałem do wzmocnienia planu zdrowienia, a nie dowodem porażki.
Neurofeedback: Trening, w którym osoba otrzymuje informację zwrotną o aktywności własnego mózgu i uczy się ją regulować.
Prokrastynacja: Odkładanie zadań mimo świadomości negatywnych skutków, często związane z lękiem, perfekcjonizmem lub przeciążeniem.
Psychoedukacja: Rzetelne wyjaśnianie mechanizmów trudności psychicznych, tak aby osoba lepiej rozumiała swoje objawy i sposoby pomocy.
PTSD: Zespół stresu pourazowego: natrętne wspomnienia, unikanie, nadmierna czujność i zmiany nastroju utrzymujące się po traumatycznym wydarzeniu.
QEEG: Ilościowa analiza zapisu EEG, czyli czynności bioelektrycznej mózgu, wykorzystywana m.in. w neurodiagnostyce.
Regulacja emocji: Umiejętność rozpoznawania, przeżywania i wpływania na własne emocje w sposób, który nie szkodzi tobie ani innym.
Style przywiązania: Wzorce budowania bliskości wyniesione z wczesnych relacji, które wpływają na związki w dorosłości.
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): Krótkoterminowa, dobrze przebadana forma psychoterapii, która pracuje z myślami, emocjami i zachowaniami podtrzymującymi trudności.
Toksyczna relacja: Relacja, w której powtarzają się krzywdzące wzorce, takie jak kontrola, manipulacja, izolowanie czy podważanie odczuć drugiej osoby.
Trauma: Doświadczenie przekraczające możliwości poradzenia sobie, po którym układ nerwowy może długo pozostawać w stanie alarmu.
Uzależnienie: Utrata kontroli nad używaniem substancji lub wykonywaniem czynności mimo szkodliwych skutków, związana ze zmianami w układzie nagrody mózgu.
Uzależnienie behawioralne: Uzależnienie od czynności, takiej jak hazard, korzystanie z telefonu, gry, zakupy czy pornografia.
Współuzależnienie: Sposób funkcjonowania bliskich osoby uzależnionej, w którym ich życie coraz bardziej podporządkowuje się nałogowi drugiej osoby.
Wypalenie zawodowe: Stan wyczerpania związany z przewlekłym stresem w pracy, opisywany przez zmęczenie, dystans wobec pracy i spadek poczucia skuteczności.

Tematy pomocy psychologicznej

Lęk i napady paniki

Napady paniki, lęk uogólniony, lęk przed jazdą samochodem.

Depresja i obniżony nastrój

Smutek, który nie mija, brak energii, wypalenie, depresja poporodowa.

Uzależnienia

Pomoc psychologiczna online w uzależnieniu od alkoholu, marihuany, mefedronu, hazardu i nikotyny.

Relacje i związki

Kryzys w związku, zdrada fizyczna i emocjonalna, toksyczna relacja, samotność.

Granice i poczucie własnej wartości

Nie umiesz odmawiać, żyjesz pod oczekiwania innych, masz niskie poczucie własnej wartości? Poradniki z ćwiczeniami i konsultacje psychologiczne online.